Ben je op zoek naar een wandelroute die rust combineert met ruige natuur en geschiedenis? Dan is het Grenspark Kalmthoutse Heide de perfecte bestemming. Dit uitgestrekte natuurgebied is vooral bekend om zijn paarse heidevelden in de nazomer. Toch bewijst een wandeling in juni dat dit park in elk seizoen prachtig is.
Vandaag nemen we je mee op een gevarieerde wandeltocht van 11,9 kilometer. Deze route voert je langs zandpaden, fotogenieke vennen en een indrukwekkende uitkijktoren. Zorg voor opgeladen batterijen in je camera en stevige wandelschoenen. We gaan op pad!
Starten op de Heibloemlaan: Het bosrijke begin van de route
Onze wandeltocht begint op de parkeerplaats op de kruising van de Heibloemlaan en de Putsesteenweg in Kalmthout. We laten de auto achter en lopen de rustige Heibloemlaan in. Al snel duikt aan de rechterkant het eerste wandelpad op. Dit pad brengt ons direct in een sfeervol bosgebied.
Na ongeveer 1,75 kilometer door het groen steken we de weg over. We vervolgen onze route nog een klein stukje door het bos. Hoewel de Kalmthoutse Heide bekendstaat om haar open vlaktes, is dit bosrijke begin een heerlijke opwarming. We slaan een aantal keren links en rechts af. We kiezen bewust voor de kleinere wandelpaden om optimaal van de natuur te genieten.
Wanneer we de beschutting van de bomen achter ons laten, opent het landschap zich. Voor ons ligt een gigantische waterplas: de Putse Moer.
Putse Moer route: Het fotogenieke kroonjuweel van de heide
Voor wandelaars en fotografen is de Putse Moer het absolute hoogtepunt van het Grenspark. Dit uitgestrekte, historische ven is ontstaan door oude turfwinning. Vandaag de dag vormt het een oase van rust. Het is de ideale plek om even te pauzeren en de stilte in je op te nemen.
Op windstille dagen verandert het donkere water in een gigantische spiegel. De wolkenlucht en omliggende dennenbomen reflecteren dan prachtig in het ven. Wil je met een unieke foto thuiskomen voor je wanddecoratie? Bezoek dit ven dan tijdens de zonsopkomst of zonsondergang. Het licht is hier dan ronduit magisch.
Omdat het ven voornamelijk leeft van regenwater, vind je hier bijzondere flora en fauna. Denk aan de vleesetende zonnedauw, wuivend veenpluis en talloze kleurrijke libellen. Verschillende gemarkeerde wandelpaden kronkelen direct langs de oevers. Zorg wel voor stevige, waterdichte wandelschoenen. De paden rondom de Putse Moer kunnen namelijk behoorlijk drassig zijn.
Grote grazers ontmoeten op de heide
We wandelen verder rondom de Putse Moer. De wandelwegen bestaan hier uit stukken los zand. Vanaf hier volgen we een klein stukje van een GR-route. Dit is een grote wandelroute die door meerdere landen loopt.
Vervolgens betreden we via een hek het officiële begrazingsgebied. Let goed op: in deze zone zijn honden niet toegelaten om de grazers niet op te jagen. Tijdens je wandeling kun je hier zomaar oog in oog komen te staan met runderen en schapen. Deze dieren zijn ingezet door het Agentschap Natuur & Bos.
De grazers werken als natuurlijke grasmaaiers. Ze houden de begroeiing kort en voorkomen dat de heide verandert in dicht bos. Bovendien verspreiden ze via hun mest en vacht plantenzaden. Dit zorgt voor meer biodiversiteit in het gebied. Dankzij hun dikke vacht kunnen deze bewoners prima tegen moeilijke weersomstandigheden.
Houd tijdens een ontmoeting altijd minstens 25 meter afstand. Voer de dieren absoluut niet, zodat ze niet opdringerig worden. Zie je een kalfje of lammetje? Blijf dan extra op afstand.
Zandpaden op de heide: Het unieke woestijngevoel in Vlaanderen
Na het begrazingsgebied komen we op een mooie open vlakte met veel heideplanten. In augustus staat de struikheide prachtig in bloei, maar ook in juni is het hier al heel rustgevend. Vanaf hier maken we kennis met de echte zandpaden op de hei.
De Kalmthoutse Heide staat bekend om haar landduinen en rulle zandvlaktes. Lopen over deze paden voelt als een tocht door een mini-woestijn. Wandelen door los zand is wel een tikkeltje zwaarder voor de kuitspieren. Sneakers zijn hier dan ook zeker niet aanbevolen. Omdat de wind vrij spel heeft op de vlakte, kan een warme trui of fleecejack ook in de zomer van pas komen.
De zandpaden lopen vaak over de hoger gelegen duinenrijen. Vanaf die duinen heb je een prachtig panoramisch uitzicht over het water van de Putse Moer. In de verte zie je de runderen en schapen grazen.
Tijdens onze wandeling kwamen we een kudde grazende schapen tegen. De herder verplaatst deze kudde regelmatig. Dit roterend grazen voorkomt dat de heide wordt overgeleverd aan overbegrazing. De schapen eten het liefst jonge grassen en berkenboompjes. Door de kudde te verplaatsen, krijgen kwetsbare heideplanten de kans om te herstellen.
Uitkijktoren Kalmthoutse Heide: Genieten van een 360-graden panorama
We zijn inmiddels voorbij de helft van onze wandeling. In de verte zien we de markante uitkijktoren al staan. We blijven het wandelpad volgen tot een splitsing, waar we linksaf slaan richting de toren.
Deze opvallende toren is ruim 40 meter hoog en heeft drie functies:
- Toeristisch platform: Dit platform bevindt zich op 24 meter hoogte en is vrij toegankelijk. Het biedt een prachtig 360-graden uitzicht over het Grenspark. Bij helder weer zie je de haven van Antwerpen en de televisiemast in Roosendaal.
- Brandwachterpost: Op 30 meter hoogte bevindt zich een overdekte post. Vrijwilligers houden hier tijdens droge periodes de wacht om heidebranden snel te ontdekken.
- Zendmast: De top op 42 meter hoogte doet dienst als antenne voor het ASTRID-communicatiesysteem van de hulpdiensten.
Vanaf de toren kijk je uit over de heide, de duinen, de bossen en de vennen zoals het Stappersven. Je zie hier goed hoe Natuur & Bos het landschap beheert. Door te plaggen en exoten te bestrijden, krijgt de jonge dophei weer alle ruimte om te groei.
Het oorlogsmonument bij de finale van de wandelroute
Na ons bezoek aan de uitkijktoren wandelen we via kleine paden terug naar het eindpunt. Vlak voor de parkeerplaats steken we de straat over. Hier stuiten we op een indrukwekkend oorlogsmonument. Dit is een authentiek Duits Pak 40-antitankkanon uit de Tweede Wereldoorlog.
Het geschut staat opgesteld bij de hoofdtoegang van het natuurgebied, nabij De Vroente. In het najaar van 1944 was de Kalmthoutse Heide het decor van hevige gevechten tijdens de Slag om de Schelde. Geallieerde troepen probeerden hier door te stoten naar Nederland. Ze wilden de toegang tot de Antwerpse haven veiligstellen.
De Duitse bezetter had zich diep ingegraven in de heide met loopgraven. Tijdens hun uiteindelijke terugtocht bleef dit zware antitankkanon achter wegens een gebrek aan munitie. Na de bevrijding is het geschut bewaard gebleven als monument. Het dient nu als een stille herinnering aan de impact van de oorlog op deze regio. Het laat wandelaars even stilstaan bij de rust en vrijheid van de huidige heide.
Wat is de Kalmthoutse Heide werkelijk?
Het Grenspark Kalmthoutse Heide is een uitgestrekt natuurreservaat op de grens van België en Nederland. Het park beschermt een van de laatste grote open heidelandschappen van Vlaanderen. Het gebied bestaat uit een unieke afwisseling van reusachtige heidevelden, vennen en actieve landduinen.
Dit kwetsbare ecosysteem is grotendeels afhankelijk van zuiver regenwater. Om te voorkomen dat het gebied volledig dichtgroeit met bos, voert het Agentschap Natuur & Bos een strikt heidebeheer. Door de inzet van schapen en runderen blijft het landschap open en gevarieerd. Hierdoor blijft de Kalmthoutse Heide een veilige haven voor zeldzame planten en dieren, en een prachtig wandelparadijs voor natuurliefhebbers.
Klaar voor de heide? Vind jouw ideale wandelschoenen
Of je nu zwoegt door het rulle zand van de Kalmthoutse Heide of de drassige paden rond de Putse Moer verkent: met de juiste outdoor-gear wandel je comfortabel en zonder blaren. Vind de beste wandelschoenen en uitrusting op Bol.com.
Shop je uitrusting op bol.com
✓ Vandaag besteld, morgen in huis ✓ Gratis retourneren
